بازیافت شیشه: بطری کهنه چطور شیشه ی نو می شود

شیشه از معدود مواد بسته بندی است که می تواند بارها به کوره برگردد و کیفیتش پایین نیاید. بطری ای که امروز در مخزن بازیافت می اندازید، چند هفته بعد می تواند دوباره بطری ای روی قفسه باشد. این فقط وقتی امکان پذیر است که شیشه تمیز و جداشده به کارخانه برسد، و بیشترین زحمت همین جاست.

در ادامه روند کار، چیزهایی که یک بچ را خراب می کنند و تفاوتش با بازیافت پلاستیکی که ما انجام می دهیم را می خوانید.

مراحل بازیافت شیشه

جزئیات در کارخانه ها فرق دارد، ولی ترتیب تقریباً همیشه یکی است.

• جمع آوری. بطری و شیشه ی مربا از مخزن های بازیافت، سطل های کنار خیابان یا سیستم های ودیعه می آیند. مخزن هایی که رنگ ها را از مبدأ جدا می کنند، تمیزترین ماده را می دهند.
• جداسازی بر اساس رنگ. شیشه ی شفاف، سبز و قهوه ای جدا نگه داشته می شود. کمی شیشه ی قهوه ای در بچ شفاف کل مذاب را رنگی می کند؛ برای همین کارخانه ها این را دقیق کنترل می کنند.
• حذف آلودگی ها. درب های فلزی، حلقه ها و برچسب ها با آهن ربا، جت هوا و جداکننده ی جریان گردابی بیرون کشیده می شوند. سرامیک، سنگ و چینی سخت ترین بخش اند، چون در دمای ذوب شیشه آب نمی شوند.
• خرد کردن. شیشه به تکه هایی چند سانتی متری شکسته می شود. به این شیشه ی شکسته و تمیز «کالت» می گویند.
• جداسازی نوری. دوربین ها جریان مواد را اسکن می کنند و جت هوا رنگ های نامطلوب و تکه های کدری را که رد شده اند بیرون می اندازد.
• ذوب. کالت با ماسه، سودا اش و سنگ آهک مخلوط و در کوره ای حدود ۱۵۰۰ درجه ی سانتی گراد ذوب می شود، بعد به شکل بطری و شیشه ی نو دمیده یا پرس می شود.

چرا کارخانه ها کالت می خواهند

کالت در دمایی پایین تر از ماسه ی خام ذوب می شود؛ پس هر تن آن سوخت صرفه جویی می کند. صنعت شیشه معمولاً می گوید هر ۱۰ درصد کالت در مخلوط، حدود ۲ تا ۳ درصد انرژی کوره را کم می کند. یعنی مواد خام کمتری از زمین استخراج می شود و دی اکسید کربن کمتری از خود بچ بیرون می آید. بسیاری از کارخانه های ظروف شیشه ای نیمی از بار کوره یا بیشتر را کالت می ریزند و برخی کوره های شیشه ی سبز خیلی بالاتر می روند.

چه چیزی نباید در سطل شیشه برود

این پرجستجوترین سؤال است و جوابش آدم ها را غافلگیر می کند: همه ی شیشه ها از یک جنس نیستند.

• لیوان و ظروف پخت وپز. شیشه ی نسوز مثل پیرکس بوروسیلیکات است و در دمای دیگری ذوب می شود. یک تکه از آن در بچ بطری، در بطری های نهایی عیب سفت به جا می گذارد.
• شیشه ی پنجره و آینه. فرمولشان فرق دارد و آینه پوشش فلزی دارد.
• کریستال. اغلب سرب دارد.
• سرامیک، بشقاب و ماگ. هیچ وقت ذوب نمی شوند و به شکل سنگ در شیشه می مانند.
• لامپ و صفحه نمایش. مسیر جمع آوری خودشان را دارند.

آبکشی شیشه کافی است. لازم نیست برق بیفتد، ولی غذای مانده در آن وزن و بو اضافه می کند. بهتر است درب را بردارید، هرچند بیشتر کارخانه ها چند درب جامانده را هم مدیریت می کنند.

شیشه ی رنگی مخلوط چه می شود

وقتی رنگ ها جداشدنی نیستند، شیشه معمولاً هدر نمی رود، ولی اغلب به مصارف کم ارزش تر می رود: پشم شیشه ی عایق، ساینده، زیرسازی جاده یا کاشی. برای همین جداسازی تمیز از ابتدا از هر دستگاهی در ادامه ی خط ارزشمندتر است.

مقایسه با بازیافت پلاستیک

تفاوت بزرگ در اتفاقی است که هر بار برای ماده می افتد. شیشه در هر ذوب کیفیتش را حفظ می کند، پلاستیک نه. هر بار که پلیمر ذوب و شکل داده می شود، زنجیره های مولکولی کمی کوتاه تر و شاخص جریان مذاب عوض می شود؛ برای همین پلاستیک بازیافتی معمولاً به محصولاتی کم توقع تر از محصول اولیه اش می رود.

کار ما پلاستیک است، نه شیشه، و کالت نمی فروشیم. کاری که در کارخانه مان در شهرک صنعتی ایوانکی استان سمنان انجام می دهیم همین منطق را دارد: جداسازی، شستشو، حذف چیزهای اضافه، بعد ذوب و دانه بندی. بطری های PET مصرف شده تبدیل می شوند به پرک PET، و ضایعات فیلم و قطعات سخت PE تبدیل می شوند به گرانول PE بازیافتی. اگر پلاستیک بازیافتی می خرید، کنترل های مهم همان هایی اند که در راهنمای ما آمده: کیفیت PE بازیافتی؛ مشخصات بچ، مواد اولیه و آلودگی.

پاسخ های کوتاه

شیشه را می شود تا ابد بازیافت کرد؟ در عمل، بله. شیشه با ذوب دوباره کیفیتش را از دست نمی دهد، به شرطی که تمیز و از نوع درست باشد.

رنگ مهم است؟ بله. شیشه ی شفاف به آلودگی حساس ترین است، پس با بیشترین دقت جدا می شود.

بازیافت شیشه بهتر از ساخت شیشه ی نو است؟ انرژی و مواد خام کمتری مصرف می کند و بطری ها را از دفن زباله دور نگه می دارد. میزان سودش به فاصله ی شیشه تا کارخانه بستگی دارد.

اگر به جای شیشه دنبال پلاستیک بازیافتی هستید، محصول و مقدار را در واتس اپ +971 58 687 5544 بفرستید تا بچ های موجود و مشخصاتشان را اعلام کنیم.